Οδύσσεια Ραψωδία Θ’

Ο Δημόδοκος στην Οδύσσεια εμφανίζεται τέσσερις φορές. Την τέταρτη δεν μαθαίνουμε τι απαγγέλλει. Απλά ο Οδυσσέας ενώπιον του ανυπομονεί να νυχτώσει για να επιβιβαστεί στο πλοίο της επιστροφής.
Με τις άλλες τρεις όμως ο Όμηρος παρουσιάζει ένα σαφές περίγραμμα του έργου του.
α’ Την πρώτη φορά που απαγγέλει ο Δημόδοκος (Oδύσσεια θ’ 62-92), δίνεται η γενική εικόνα και η ατμόσφαιρα κατά τις απαγγελίες: Άμιλλα ποιοτική μεταξύ των επών (Οδυσσέας-Αχιλλέας). Εντύπωση στους άρχοντες (Αγαμέμνων). Που θα βρει κανείς πληροφορίες (Πυθώ-Δελφοί). Η συγκίνηση του ακροατή (Οδυσσέας). Και ασφαλώς η ιερότητα των στιγμών αφού έσταζαν από Δέπας Αμφικύπελλο!
β” Με όσα περιγράφει ο Δημόδοκος στη δεύτερη παρουσία του, ο Όμηρος παρουσιάζει μια αλληγορία για τα αίτια του Τρωικού Πολέμου με τη διεκδίκηση της Αφροδίτης (Ελένη) από τον Άρη (πόλεμος). Αυτός στον οποίο ανήκει, Ήφαιστος, είναι ο τεχνίτης, ο δουλευτής, ο μέσος άνθρωπος. Αν ίσως ο Ποσειδών (θάλασσα, στοιχεία της φύσης κλπ) δώσει εγγυήσεις, τότε ακόμα και το εμπόριο θα αναπτυχθεί (Ερμής) και οι τέχνες (Απόλλων), ενώ συγχρόνως ο πόλεμος θα πάει στην άκρη (Οδύσσεια θ’ 266-367).
γ’ Κατόπιν παράκλησης του Οδυσσέα, ο Δημόδοκος δίνει ένα τρίτο ρεσιτάλ (Οδύσσεια θ’ 471-531): Πως τελείωσε ο Τρωικός Πόλεμος, που στην Ιλιάδα δεν αναφέρεται, αφού εκείνο το έπος τελείωνε με τους αγώνες προς τιμήν του νεκρού Πατρόκλου, αθλοθέτη τον Αχιλλέα και, αφού είχε παραδοθεί η σωρός του Έκτορα στον Πρίαμο. Ποιές οι συνέπειες του πολέμου; …Αυτό το τελευταίο θα λυγίσει τον ακροατή-Οδυσσέα, ο οποίος και θα αποκαλύψει στους Φαίακες με προτροπή του βασιλιά Αλκίνοου την πατρίδα και τις περιπέτειές του. Εκεί στη Σχερία…

Στο ενδιάμεσο αυτών των μακροσκελών παρουσιών του Δημόδοκου, έχουμε τα εξής πολύ όμορφα κομμάτια της Οδύσσειας:
Στην αρχή γίνεται προσκλητήριο να μαζευτεί ο κόσμος στην αγορά, να δει τον ξένο (που στείλαν οι θεοί). Καλεί ο Αλκίνοος τον κόσμο σε δεξίωση, νά ‘ρθει ο αοιδός και, πιο πριν να ρίξουν το καλύτερο πλοίο στη θάλασσα για τη μεταφορά του Οδυσσέα στην πατρίδα.
Ανάμεσα στις δυο πρώτες παρουσίες του Δημόδοκου μεσολαβούν αγώνες όπου αφενός ο Όμηρος διδάσκει αθλητισμό, ο δε Οδυσσέας έρχεται πρώτος στη δισκοβολία.
Ανάμεσα στη δεύτερη και στην τρίτη παρουσία του Δημόδοκου, ο Αλκίνοος πλέκει εκτενές εγκώμιο για τον ξένο, του προσφέρει δώρα και καλεί τους ευγενείς των Φαιάκων να κάνουνε το ίδιο. Μετά το λουτρό και πριν το γεύμα κάπου κοντά στην κεντρική κολώνα, ο Οδυσσέας συναντά τη Ναυσικά που του ζητά να τη θυμάται κι εκείνος την ευχαριστεί που τώρα είναι ζωντανός.
Στο τέλος της πασίγνωστης τρίτης παρουσίας του Δημόδοκου, με τον Οδυσσέα βουτηγμένο στο κλάμα από αυτά που άκουγε, τη φήμη τη δική του και των άλλων απ’ την Τροία, τη συμφορά, τους σκοτωμούς, το γκρέμισμα, τους βιασμούς …